راهنمای جامع متقاضیان طرح نهضت ملی مسکن. قسمت هفتم زمین روستایی در دسترس متقاضیان؛ چه کسانی می‌توانند روستا انتخاب کنند؟

به گزارش ساختمان نگار، یک فرصت جدید برای بخشی از متقاضیان طرح‌های حمایتی مسکن ایجاد شده است؛ فرصتی که به جای انتظار برای تخصیص پروژه در شهر مورد تقاضا، امکان انتخاب روستای دارای ظرفیت تأمین زمین را فراهم می‌کند. بر اساس اطلاعیه وزارت راه و شهرسازی، فرآیند واگذاری اراضی روستایی برای حدود 300 هزار متقاضی از 8 شهریور 1405 آغاز شده و متقاضیان در چهار مرحله فراخوان می‌شوند. نکته مهم این است که این امکان برای همه افراد به شکل یکسان و بدون احراز شرایط فعال نشده و دریافت پیامک و سپس بررسی شرایط در سامانه، بخش مهمی از فرآیند است.
به گزارش ساختمان نگار، طرح نهضت ملی مسکن یکی از بزرگ‌ترین برنامه‌های دولت برای افزایش عرضه مسکن و خانه‌دار شدن اقشار مختلف جامعه است. با وجود استقبال گسترده از این طرح، بسیاری از متقاضیان در مراحل ثبت‌نام، بررسی شرایط، پرداخت آورده، دریافت تسهیلات بانکی، انعقاد قرارداد و تحویل واحد با ابهام‌ها و پرسش‌های متعددی روبه‌رو هستند.
در ادامه بخش های قبلی ، ساختمان نگار تلاش کرده است با همکاری مهندس سجاد امینی معاون مسکن و ساختمان اداره کل راه و شهرسازی استان کرمانشاه،مهم‌ترین پرسش‌های متقاضیان را با زبانی ساده و بر پایه قوانین و رویه‌های رایج پاسخ دهد تا مخاطبان بتوانند با آگاهی بیشتری روند پرونده خود را دنبال کنند:

برای عضویت در کانال بله در لینک زیر عضو شوید:

https://ble.ir/nehzatemelimaskanksh

1. پیامک جدید برای متقاضیان نهضت ملی مسکن به چه معناست؟
متن پیامکی که اخیراً برای برخی متقاضیان ارسال شده، به تأمین زمین روستایی اشاره دارد.
در این پیامک از متقاضی خواسته شده است در صورت تمایل، با مراجعه به سامانه saman.mrud.ir نسبت به انتخاب روستایی که در آن سابقه سکونت یا «ریشه و نسب» دارد اقدام کند.
بنابراین، پیامک را باید به عنوان دعوت به تکمیل فرآیند انتخاب روستا در نظر گرفت، نه اینکه صرف دریافت آن به معنی قطعی شدن واگذاری زمین باشد.

2. چه کسانی در اولویت واگذاری زمین روستایی هستند؟
بر اساس برنامه اعلام‌شده، در مرحله نخست، متقاضیان مؤثر فاقد تخصیص پروژه و ثبت‌نام‌شدگان طرح‌های حمایتی تا پایان سال 1400 در اولویت قرار گرفته‌اند.
در ادامه، متقاضیان ثبت‌نام‌شده در سال‌های 1401 و 1402 و سپس ثبت‌نام‌شدگان سال 1403 و بعد از آن وارد فرآیند می‌شوند.

برنامه زمانی اعلام‌شده

این زمان‌بندی اهمیت زیادی دارد؛ بنابراین کسی که امروز پیامک دریافت نکرده است، لزوماً نباید تصور کند فرصت او برای همیشه از بین رفته است.

3. آیا فقط روستاییان ساکن می‌توانند زمین انتخاب کنند؟
خیر.
یکی از نکات مهم اطلاعیه، توجه به بومی بودن روستا است. در اولویت نخست، متقاضیان بومی روستا شامل افراد ساکن و غیرساکن قرار دارند؛ یعنی فردی که اکنون در شهر زندگی می‌کند اما سابقه سکونت یا ریشه و نسب قابل احراز در یک روستا دارد نیز ممکن است بتواند از این ظرفیت استفاده کند.
همچنین در مرحله بعد، امکان استفاده برای ساکنان شهرهای همجوار روستاهای دارای ظرفیت نیز مطرح شده است.

4. «ریشه و نسب» در این پیامک یعنی چه؟
این عبارت احتمالاً یکی از مهم‌ترین ابهامات متقاضیان است.
منظور صرفاً علاقه شخصی به یک روستا نیست. متقاضی باید بتواند ارتباط واقعی و قابل احراز خود با روستا را اثبات کند؛ برای مثال سابقه سکونت یا ریشه خانوادگی.
طبق گزارش‌های منتشرشده درباره این فرآیند، مدارک مربوط به سابقه سکونت یا ریشه و نسب باید پس از انتخاب روستا، با تأیید مراجع محلی مربوط از جمله شورای اسلامی روستا و دهیاری بارگذاری شود.
بنابراین بهتر است متقاضی پیش از انتخاب روستا، مدارک مربوط به این ارتباط را آماده کند.

5. زمین 99 ساله یعنی زمین رایگان؟
نه به معنای بدون هزینه بودن کامل.
بر اساس اطلاعیه، زمین به شکل 99 ساله واگذار می‌شود و متقاضی باید هزینه آماده‌سازی زمین را پرداخت کند.
در نتیجه باید میان این دو موضوع تفاوت گذاشت:
واگذاری زمین با شرایط حمایتی ≠ دریافت زمین بدون هیچ هزینه‌ای.
متقاضی باید مبلغ و نحوه پرداخت هزینه آماده‌سازی را از مرجع رسمی پروژه استعلام کند.

6. آیا با انتخاب روستا، واحد آماده تحویل می‌شود؟
خیر.
موضوع این فراخوان، تأمین و واگذاری زمین برای ساخت مسکن است. بنابراین انتخاب روستا به معنی دریافت یک واحد آپارتمان آماده نیست.
پس از تخصیص زمین، بسته به مدل اجرای پروژه، مراحل مربوط به قرارداد، آماده‌سازی، صدور مجوزهای ساختمانی، ساخت و تأمین منابع مالی باید طی شود.
به همین دلیل، متقاضی باید قبل از انتخاب روستا درباره نحوه ساخت، هزینه‌ها و شرایط اجرای پروژه نیز اطلاعات کافی کسب کند.

7. اگر ظرفیت روستا تکمیل شود چه اتفاقی می‌افتد؟
یکی از نکات مهم اعلام‌شده این است که انتخاب متقاضی به معنی تضمین دریافت همان زمین نیست.
پس از انتخاب روستا، شرایط متقاضی و مدارک مربوط بررسی می‌شود و وجود ظرفیت نیز اهمیت دارد.
اگر شرایط احراز نشود یا ظرفیت روستای انتخابی تکمیل شده باشد، طبق توضیحات منتشرشده، متقاضی به صف شهر مورد تقاضای قبلی خود بازگردانده می‌شود.
این نکته می‌تواند برای افرادی که بین «انتظار برای پروژه شهری» و «استفاده از فرصت زمین روستایی» مردد هستند، بسیار مهم باشد.

8. متقاضی بعد از دریافت پیامک چه کاری انجام دهد؟
اولین اقدام، ورود به سامانه رسمی طرح‌های حمایتی مسکن و بررسی کارتابل شخصی است.
مسیر کلی به این شکل است:
ورود به سامانه → احراز هویت → بررسی پیام/درخواست → مشاهده روستاهای دارای ظرفیت → انتخاب روستای موردنظر → تکمیل اطلاعات و مدارک → ثبت نهایی درخواست

نکته مهم این است که متقاضی باید اطلاعات خود را فقط در درگاه رسمی وارد کند و از ارسال مدارک هویتی یا پرداخت وجه به افراد ناشناس خودداری کند.

9. آیا انتخاب روستا اجباری است؟
خیر؛ متن پیامک، این امکان را در صورت تمایل مطرح کرده است.
بنابراین اگر متقاضی تمایلی به استفاده از ظرفیت روستایی ندارد، طبق اطلاعیه تکمیلی منتشرشده درباره همین پیامک، نیازی به مراجعه حضوری صرفاً به دلیل دریافت پیامک ندارد و می‌تواند منتظر اطلاع‌رسانی بعدی درباره پرونده خود باشد.
البته تصمیم نهایی باید با توجه به شرایط شخصی، محل زندگی، هزینه ساخت و آینده سکونت گرفته شود.

10. آیا این فرصت می‌تواند مسیر خانه‌دار شدن را کوتاه‌تر کند؟
در برخی پرونده‌ها بله، ممکن است.
هدف اعلام‌شده از واگذاری زمین روستایی، استفاده از ظرفیت روستاهای دارای زمین، تسریع خانه‌دار شدن متقاضیان و ایجاد زمینه برای مهاجرت معکوس و جلوگیری از خالی شدن روستاها است.
اما متقاضی باید قبل از انتخاب، فقط به «زمین» نگاه نکند. دسترسی به آب، برق، گاز، راه، خدمات عمومی، مدرسه، درمانگاه، فاصله تا محل کار و هزینه ساخت نیز در تصمیم‌گیری اهمیت دارد.

یک نکته مهم برای متقاضیان

اگر پیامک بالا را دریافت کرده‌اید، قبل از هر اقدامی ابتدا وارد کارتابل خود شوید و جزئیات درخواست را مشاهده کنید.

به‌خصوص این موارد را بررسی کنید:

نام و مشخصات روستاهای دارای ظرفیت
شرایط انتخاب روستا
مدارک موردنیاز برای اثبات سابقه سکونت یا ریشه و نسب
هزینه آماده‌سازی زمین
نحوه واگذاری 99 ساله
شرایط ساخت
مهلت تکمیل درخواست

هیچ مبلغی را صرفاً بر اساس پیامک، تماس تلفنی یا اعلام افراد غیررسمی پرداخت نکنید.

جمع‌بندی
پیامک جدید وزارت راه و شهرسازی را می‌توان یکی از تغییرات مهم در مسیر ساماندهی متقاضیان فاقد تخصیص پروژه دانست. امکان انتخاب روستاهای دارای ظرفیت می‌تواند برای افرادی که سابقه سکونت یا ریشه و نسب روستایی دارند، گزینه‌ای متفاوت نسبت به انتظار برای تخصیص پروژه شهری ایجاد کند.
فرآیند واگذاری حدود 300 هزار قطعه زمین روستایی از 8 شهریور آغاز شده و تا 7 مهرماه در چهار مرحله ادامه خواهد داشت. زمین‌ها به صورت 99 ساله واگذار می‌شوند و هزینه آماده‌سازی بر عهده متقاضی است.

اما نکته کلیدی این است: پیامک به‌تنهایی به معنی تخصیص قطعی زمین نیست. احراز شرایط، بررسی مدارک، ظرفیت روستا و طی مراحل سامانه‌ای و اداری تعیین‌کننده نهایی هستند.

سوالات متداول
آیا دریافت پیامک به معنی قطعی شدن زمین است؟
خیر. پیامک، امکان انتخاب و تکمیل فرآیند را اعلام می‌کند و تخصیص نهایی به احراز شرایط و وجود ظرفیت بستگی دارد.

آیا می‌توانم روستای محل تولد پدر یا مادرم را انتخاب کنم؟
در صورت وجود امکان احراز «ریشه و نسب» و تأیید مدارک طبق فرآیند اعلام‌شده، این موضوع می‌تواند قابل بررسی باشد.

آیا زمین کاملاً رایگان است؟
زمین به صورت 99 ساله واگذار می‌شود، اما هزینه آماده‌سازی زمین بر عهده متقاضی است.

آیا فقط افراد ساکن روستا مشمول هستند؟|
خیر. در اولویت واگذاری، بومیان روستا اعم از ساکن و غیرساکن نیز ذکر شده‌اند.

اگر روستای انتخابی ظرفیت نداشته باشد چه می‌شود؟
طبق اطلاعیه منتشرشده، در صورت تکمیل ظرفیت یا عدم احراز شرایط، متقاضی به صف شهر مورد تقاضای خود بازگردانده می‌شود.

آیا بعد از دریافت زمین، وام ساخت هم تعلق می‌گیرد؟
نوع و میزان تسهیلات به ضوابط مربوط به پروژه و تسهیلات مسکن روستایی و شرایط متقاضی بستگی دارد و باید از مرجع رسمی استعلام شود.

آیا انتخاب روستا اجباری است؟
خیر؛ در پیامک، انتخاب روستا در صورت تمایل متقاضی مطرح شده است.

متقاضیان چه زمانی باید سامانه را بررسی کنند؟
با توجه به زمان‌بندی چهارمرحله‌ای، متقاضیان باید پیامک و کارتابل سامانه را در بازه مربوط به سال ثبت‌نام خود پیگیری کنند. مرحله اول از 8 شهریور و مراحل بعدی در 18 و 28 شهریور و 7 مهرماه اعلام شده است.

«شما بپرسید، ساختمان نگار پاسخ می‌دهد» 

منابع
وزارت راه و شهرسازی
سامانه جامع طرح‌های حمایتی مسکن
گزارش تسنیم درباره آغاز واگذاری 300 هزار قطعه زمین روستایی
گزارش درباره برنامه چهارمرحله‌ای واگذاری اراضی روستایی
اطلاعیه تکمیلی درباره پیامک انتخاب روستا
سلب مسئولیت

این مطلب با هدف اطلاع‌رسانی عمومی و آگاهی‌بخشی به متقاضیان تهیه شده است. شرایط احراز بومی بودن، مدارک مربوط به سابقه سکونت یا ریشه و نسب، ظرفیت روستا، هزینه آماده‌سازی، نحوه واگذاری زمین و شرایط ساخت ممکن است بر اساس استان، شهرستان، روستا و دستورالعمل‌های اجرایی متفاوت باشد. بنابراین متقاضی پیش از ثبت نهایی درخواست یا پرداخت هرگونه وجه باید اطلاعات پرونده خود را از سامانه رسمی طرح‌های حمایتی مسکن، اداره راه و شهرسازی و بنیاد مسکن مربوطه استعلام کند. این گزارش جایگزین دستورالعمل رسمی، قرارداد یا مشاوره حقوقی و مالی تخصصی نیست