راهنمای جامع متقاضیان طرح نهضت ملی مسکن؛ قسمت دهم. ۱۰ سؤال واقعی درباره انتخاب واحد نهضت ملی مسکن؛ از رتبه‌بندی تا طبقه و موقعیت واحد

به گزارش ساختمان نگار؛ انتخاب واحد، آخرین مرحله نیست اما یکی از حساس‌ترین مراحل است
برای بسیاری از متقاضیان نهضت ملی مسکن، سال‌ها انتظار زمانی به مرحله‌ای می‌رسد که پیامک «انتخاب واحد» دریافت می‌کنند؛ اما در همین مرحله پرسش‌های زیادی شکل می‌گیرد.
آیا متقاضی می‌تواند هر واحدی را که می‌خواهد انتخاب کند؟ آیا طبقه اول با طبقه پنجم تفاوت دارد؟ اگر واحد موردنظر متقاضی قبلاً انتخاب شده باشد چه می‌شود؟ آیا کسی که زودتر ثبت‌نام کرده الزاماً زودتر انتخاب می‌کند؟
پاسخ این پرسش‌ها یک قاعده واحد برای همه پروژه‌ها ندارد.
برای نمونه، در پروژه 120 واحدی نهضت ملی مسکن شهر بهار، مسئولان اعلام کرده‌اند اولویت انتخاب واحد بر اساس نظام امتیازدهی، زمان ثبت‌نام، میزان آورده و شرایط خانوار تعیین می‌شود و متقاضیانی که تعهدات مالی خود را به‌موقع انجام داده‌اند، در انتخاب واحد اولویت دارند.
در قم نیز مسئولان راه و شهرسازی اعلام کرده‌اند اولویت‌بندی در یک روند مشخص بر اساس تاریخ و مبلغ واریزی انجام شده و متقاضیانی که مبلغ بیشتری را زودتر واریز کرده‌اند، امتیاز بیشتری برای انتخاب واحد داشته‌اند.
بنابراین، انتخاب واحد را باید یک فرآیند «اولویت‌بندی‌شده» دانست، نه انتخاب آزاد و بدون ضابطه.

در ادامه بخش های قبلی ، ساختمان نگار تلاش کرده است با همکاری مهندس سجاد امینی معاون مسکن و ساختمان اداره کل راه و شهرسازی استان کرمانشاه،مهم‌ترین پرسش‌های متقاضیان را با زبانی ساده و بر پایه قوانین و رویه‌های رایج پاسخ دهد تا مخاطبان بتوانند با آگاهی بیشتری روند پرونده خود را دنبال کنند:

برای عضویت در کانال بله در لینک زیر عضو شوید:

https://ble.ir/nehzatemelimaskanksh

از مهندس و پیمانکار تا مصالح، تجهیزات، خدمات و پروژه‌های ساختمانی در سراسر ایران

 1. آیا هر متقاضی می‌تواند هر واحدی را انتخاب کند؟
معمولاً انتخاب واحد از بین واحدهایی انجام می‌شود که در زمان انتخاب برای آن پروژه عرضه شده‌اند و متقاضی بر اساس رتبه یا اولویت خود امکان انتخاب دارد.
یعنی اگر یک متقاضی رتبه بالاتری داشته باشد، ممکن است قبل از متقاضیان دیگر برای انتخاب از میان واحدهای موجود دعوت شود.
بنابراین «انتخاب واحد» با «انتخاب آزاد هر واحد دلخواه در ساختمان» تفاوت دارد.

 2. رتبه متقاضی چگونه تعیین می‌شود؟
این قسمت بسیار مهم است؛ زیرا رتبه در همه پروژه‌ها الزاماً با یک فرمول یکسان محاسبه نمی‌شود.
در برخی پروژه‌ها عواملی مانند:

* مبلغ آورده پرداخت‌شده
* زمان واریز مبالغ
* تاریخ ثبت‌نام
* شرایط خانوار
* میزان ایفای تعهدات مالی
* نظام امتیازدهی پروژه

در تعیین اولویت مورد استفاده قرار گرفته‌اند.

بنابراین متقاضی باید از مسئول پروژه بپرسد «رتبه من بر چه اساسی محاسبه شده است؟» و صرفاً به عدد رتبه بدون اطلاع از معیار محاسبه آن اکتفا نکند.

 3. آیا کسی که زودتر ثبت‌نام کرده، حتماً زودتر انتخاب واحد می‌کند؟
نه لزوماً.
تاریخ ثبت‌نام ممکن است یکی از معیارهای امتیازدهی باشد، اما در برخی پروژه‌ها میزان آورده و زمان پرداخت آن نیز در اولویت‌بندی مؤثر است.
به عنوان نمونه، در پروژه شهر بهار همزمان عواملی مانند نظام امتیازدهی، زمان ثبت‌نام، میزان آورده و شرایط خانوار به عنوان معیارهای اولویت انتخاب واحد اعلام شده است.
بنابراین یک متقاضی قدیمی‌تر ممکن است صرفاً به دلیل تاریخ ثبت‌نام، بدون درنظرگرفتن سایر معیارهای پروژه، الزاماً نفر اول انتخاب واحد نباشد.

 4. آیا مبلغ آورده روی انتخاب واحد اثر دارد؟
در برخی پروژه‌ها بله.
برای نمونه، در قم اعلام شده است که تاریخ و مبلغ واریزی در اولویت‌بندی انتخاب واحد نقش داشته است.
در یک نمونه دیگر، در شهر بهار نیز میزان آورده و انجام به‌موقع تعهدات مالی از عوامل مؤثر در اولویت انتخاب واحد اعلام شده است.
به همین دلیل، متقاضی باید وضعیت واریزی‌های خود را دقیقاً بررسی کند و رسیدها و سوابق پرداخت را نگهداری کند.

 5. اگر متقاضی واحد موردنظرش را پیدا نکند چه می‌شود؟
ممکن است در زمان انتخاب واحد، گزینه‌ای که متقاضی از نظر طبقه، جهت، متراژ یا موقعیت ترجیح می‌دهد، دیگر موجود نباشد.
در چنین شرایطی، نحوه ادامه فرآیند به ضوابط همان پروژه بستگی دارد.
در قم، مسئولان اعلام کرده‌اند ممکن است متقاضی در مرحله نخست واحد موردنظر خود را پیدا نکند و با ادامه مراحل عرضه، گزینه‌های دیگری در مراحل بعدی برای انتخاب ارائه شود.
بنابراین بهتر است متقاضی قبل از رد کردن گزینه‌های موجود، از مسئول پروژه درباره مراحل بعدی انتخاب واحد سؤال کند.

 6. آیا طبقه و موقعیت واحد روی قیمت اثر دارد؟
این موضوع به ساختار قیمت‌گذاری پروژه بستگی دارد.
در بعضی پروژه‌ها ممکن است تفاوت‌های مربوط به طبقه، موقعیت یا مشخصات واحد در قیمت کارشناسی یا محاسبات نهایی لحاظ شود؛ در برخی پروژه‌های دیگر نیز واحدها با مشخصات مشابه و قیمت‌گذاری یکسان عرضه می‌شوند.
برای مثال، در پروژه شهر بهار مسئول راه و شهرسازی اعلام کرده است که واحدهای سه بلوک با یک تیپ نقشه احداث شده‌اند و تفاوتی از نظر نقشه یا جانمایی اعلام نشده است.
بنابراین متقاضی نباید درباره اختلاف قیمت یا ارزش واحدها بر اساس شنیده‌ها تصمیم بگیرد و باید جدول رسمی قیمت‌گذاری پروژه را مطالبه کند.

 7. آیا انتخاب واحد به معنی تحویل فوری کلید است؟
خیر.
این یکی از اشتباهات رایج متقاضیان است.
«انتخاب واحد» یعنی واحد مشخصی برای متقاضی تعیین یا انتخاب شده است؛ اما این مرحله الزاماً به معنای آماده بودن کامل واحد برای سکونت نیست.
ممکن است پس از انتخاب واحد، همچنان مراحل تکمیل ساختمان، اخذ تأییدیه‌ها، نصب انشعابات، محوطه‌سازی، تکمیل مشاعات یا سایر اقدامات باقی مانده باشد.
|در قم نیز گزارش شده که واحدهایی که وارد مرحله انتخاب واحد شده‌اند، پس از رسیدن به پیشرفت مشخص و اخذ تأییدیه‌های لازم وارد فرآیند واگذاری می‌شوند.
پس متقاضی باید «انتخاب واحد» را با «تحویل قطعی» یکی نداند.

8. اگر متقاضی در روز انتخاب واحد حضور نداشته باشد چه می‌شود؟
این موضوع باید از اطلاعیه رسمی همان پروژه بررسی شود.
در برخی پروژه‌ها برای انتخاب واحد، زمان و ساعت مشخصی برای متقاضیان تعیین می‌شود و عدم حضور می‌تواند باعث شود فرآیند انتخاب بر اساس مقررات پروژه و رتبه‌بندی ادامه پیدا کند.
به همین دلیل، پس از دریافت پیامک انتخاب واحد، متقاضی باید:

1. زمان دقیق مراجعه را بررسی کند.

2. مدارک موردنیاز را آماده کند.

3. محل مراجعه را از مرجع رسمی بررسی کند.

4. در صورت عدم امکان حضور، قبل از موعد درباره نحوه تعیین تکلیف سؤال کند.

اعتماد به پیام‌های گروه‌های غیررسمی می‌تواند باعث از دست رفتن زمان انتخاب یا ایجاد سوءتفاهم شود.

 9. قبل از انتخاب واحد، چه چیزهایی را باید بررسی کنیم؟
انتخاب واحد فقط به «طبقه و منظره» محدود نمی‌شود.
متقاضی بهتر است حداقل این موارد را بررسی کند:

* متراژ و زیربنای واحد
* شماره بلوک
* طبقه
* جهت واحد
* تعداد واحدهای هر طبقه
* محل پارکینگ
* انباری
* آسانسور و راه‌های دسترسی
* وضعیت مشاعات
* فاصله واحد تا ورودی و فضاهای عمومی
* وضعیت پیشرفت ساختمان
* وضعیت انشعابات
* هزینه‌های باقی‌مانده
این اطلاعات می‌تواند از تصمیم عجولانه جلوگیری کند.

 10. مهم‌ترین سؤال: آیا بعد از انتخاب واحد می‌توان آن را تغییر داد؟
متقاضی نباید با فرض اینکه «بعداً می‌توانم واحد را عوض کنم» انتخاب خود را انجام دهد.
امکان تغییر واحد، جابه‌جایی یا اصلاح انتخاب، تابع ضوابط همان پروژه و تصمیم دستگاه متولی است و نباید به‌عنوان یک حق قطعی در نظر گرفته شود.
به همین دلیل بهتر است متقاضی قبل از ثبت نهایی انتخاب، مشخصات واحد را به دقت بررسی کند.

 10 نکته طلایی برای روز انتخاب واحد
اگر پیامک انتخاب واحد دریافت کردید، این چک‌لیست را همراه داشته باشید:

1. رتبه و اولویت خود را بدانید.

2. معیار تعیین رتبه را از مسئول پروژه بپرسید.

3. سوابق پرداخت آورده را همراه داشته باشید.

4. مشخصات دقیق واحد را بررسی کنید.

5. پارکینگ و انباری را فراموش نکنید.

6. وضعیت پیشرفت پروژه را با «آماده تحویل بودن» اشتباه نگیرید.

7. درباره هزینه‌های باقی‌مانده سؤال کنید.

8. از محل دقیق بلوک و واحد بازدید کنید، اگر امکان آن فراهم باشد.

9. هر اطلاعات مهمی را از مرجع رسمی دریافت کنید.

10. بدون بررسی کامل، انتخاب خود را قطعی نکنید.

 چرا رتبه انتخاب واحد اهمیت دارد؟
در پروژه‌هایی که تعداد متقاضیان از تعداد واحدهای قابل انتخاب در یک مرحله بیشتر است، وجود یک سازوکار اولویت‌بندی ضروری است.
برای مثال، در پروژه‌های بزرگ قم، مسئولان از وجود بیش از 73 پروژه در یک سایت و نیاز به تهیه فهرست و صف‌بندی برای اجرای فرآیند انتخاب واحد همه متقاضیان خبر داده‌اند.
بنابراین رتبه‌بندی صرفاً یک عدد اداری نیست؛ می‌تواند مشخص کند متقاضی چه زمانی و از میان چه واحدهایی امکان انتخاب خواهد داشت.

یک نکته مهم برای متقاضیان
در ماه‌های اخیر، موضوع «حفظ رتبه در انتخاب واحد» نیز در برخی اطلاعیه‌ها و پیامک‌های مرتبط با پروژه‌ها مطرح شده است.
برای نمونه، در تهران به متقاضیان یک پروژه اعلام شده بود که برای حفظ رتبه در انتخاب واحد و ادامه پیشرفت پروژه، آورده خود را افزایش دهند.
اما این موضوع را نباید به همه پروژه‌های نهضت ملی مسکن تعمیم داد.
هر متقاضی باید دقیقاً بداند رتبه او چگونه محاسبه می‌شود و چه عواملی ممکن است باعث تغییر آن شود.

 جمع‌بندی؛ انتخاب واحد یعنی انتخاب با آگاهی، نه فقط انتخاب یک شماره
انتخاب واحد یکی از حساس‌ترین مراحل مسیر طولانی نهضت ملی مسکن است؛ زیرا متقاضی پس از سال‌ها انتظار، برای نخستین‌بار با یک واحد مشخص، یک بلوک و یک موقعیت واقعی روبه‌رو می‌شود.
با این حال، نباید تصور کرد که یک فرمول واحد برای تمام پروژه‌های کشور وجود دارد.
در برخی پروژه‌ها تاریخ ثبت‌نام، میزان و زمان واریز آورده و شرایط خانوار در اولویت‌بندی نقش دارد و در برخی پروژه‌ها نیز نظام امتیازدهی خاص پروژه تعیین‌کننده است.
بنابراین مهم‌ترین توصیه به متقاضی این است:
«قبل از انتخاب واحد، اول رتبه و معیار اولویت خود را بشناسید؛ بعد مشخصات واحد را بررسی کنید.»
این کار می‌تواند از بسیاری از اختلافات و پشیمانی‌های بعدی جلوگیری کند.

 پرسش‌های متداول

 آیا هرکس زودتر ثبت‌نام کرده، زودتر انتخاب واحد می‌کند؟
لزومی ندارد. در برخی پروژه‌ها تاریخ ثبت‌نام یکی از معیارهاست، اما عواملی مانند میزان آورده، زمان پرداخت و شرایط خانوار نیز ممکن است در اولویت‌بندی مؤثر باشند.

 آیا میزان آورده در انتخاب واحد مؤثر است؟
در برخی پروژه‌ها بله. برای نمونه، در قم مبلغ و تاریخ واریزی در رتبه‌بندی انتخاب واحد مؤثر اعلام شده است.

 آیا انتخاب واحد یعنی واحد آماده تحویل است؟
خیر. انتخاب واحد و تحویل قطعی دو مرحله متفاوت هستند.

اگر واحد موردنظر من قبلاً انتخاب شده باشد چه کنم؟
باید از مسئول پروژه درباره گزینه‌های باقی‌مانده یا مراحل بعدی عرضه واحدها سؤال کنید. در برخی پروژه‌ها انتخاب واحد در چند مرحله انجام می‌شود.

 آیا می‌توان بعد از انتخاب، واحد را عوض کرد؟
این موضوع به مقررات همان پروژه بستگی دارد و نباید تغییر واحد را قطعی فرض کرد.

 آیا طبقه بالاتر همیشه گران‌تر است؟
خیر. نحوه قیمت‌گذاری به ضوابط و ساختار مالی همان پروژه بستگی دارد و باید از مرجع رسمی پروژه استعلام شود.

 آیا انتخاب واحد با قرعه‌کشی انجام می‌شود؟
روش انتخاب واحد در پروژه‌ها می‌تواند متفاوت باشد. در نمونه‌های بررسی‌شده، نظام امتیازدهی و اولویت‌بندی مورد استفاده قرار گرفته است.

 اگر روز انتخاب واحد حضور نداشته باشم چه می‌شود؟
باید اطلاعیه رسمی پروژه را بررسی کنید؛ نحوه تعیین تکلیف عدم حضور ممکن است بر اساس مقررات همان پروژه انجام شود.

«شما بپرسید، ساختمان نگار پاسخ می‌دهد» 

 منابع

* خبرگزاری تسنیم، گزارش فرآیند انتخاب واحد پروژه نهضت ملی مسکن شهر بهار.
* خبرگزاری تسنیم، گزارش فرآیند انتخاب واحد و رتبه‌بندی متقاضیان در پروژه‌های نهضت ملی مسکن قم.
* خبرگزاری تسنیم، گزارش وضعیت متقاضیان مؤثر و تخصیص واحدها در طرح نهضت ملی مسکن.
* مطالب و گزارش‌های منتشرشده در مجموعه «راهنمای جامع متقاضیان طرح نهضت ملی مسکن» ساختمان نگار.

 سلب مسئولیت

این مطلب با هدف اطلاع‌رسانی و افزایش آگاهی متقاضیان تهیه شده است. شیوه رتبه‌بندی، اولویت‌بندی و انتخاب واحد ممکن است بر اساس پروژه، شهر، استان، دستگاه متولی، میزان پیشرفت و ضوابط ابلاغی متفاوت باشد. مطالب این گزارش به معنای تعیین حق قطعی برای انتخاب یک واحد خاص نیست. متقاضیان باید برای اطلاع از رتبه، اولویت، زمان انتخاب و شرایط واحد خود، آخرین اطلاعیه و اطلاعات پرونده را از مرجع رسمی پروژه دریافت کنند