مجموعه آموزشی آکادمی آپارتمان‌نشینی ساختمان نگار - قسمت سوم

به گزارش ساختمان نگار،زندگی در آپارتمان، تنها داشتن یک واحد مسکونی نیست؛ بلکه به معنای زندگی در کنار ده‌ها خانواده با سبک‌های مختلف زندگی، شغل، سن و نیازهای متفاوت است. شاید برای شما هم پیش آمده باشد که نیمه‌شب صدای جابه‌جایی وسایل، موسیقی بلند، دویدن کودکان یا حتی سوراخ‌کاری دیوار آرامش شما را بر هم زده باشد. از سوی دیگر، ممکن است خودتان قصد برگزاری یک مهمانی خانوادگی یا انجام تعمیرات منزل را داشته باشید و ندانید تا چه اندازه این کار از نظر قانونی و عرفی مجاز است.

یکی از پرتکرارترین اختلافات میان ساکنان مجتمع‌های مسکونی، موضوع ایجاد سر و صدا است. اما سؤال مهم اینجاست که آیا قانون، ساعت مشخصی را برای سکوت تعیین کرده است؟ چه صداهایی مزاحمت محسوب می‌شوند؟ اگر همسایه‌ای آرامش ساختمان را بر هم بزند، چه راهکاری وجود دارد؟

در این مطلب به تمام این پرسش‌ها پاسخ می‌دهیم.

در یک نگاه
قانون تملک آپارتمان‌ها بر رعایت حقوق سایر ساکنان تأکید دارد.
ساعت مشخصی تحت عنوان «ساعت سکوت» در قانون تعیین نشده، اما عرف و آیین‌نامه ساختمان ملاک عمل است.
ایجاد سر و صدای غیرمتعارف می‌تواند موجب مسئولیت قانونی شود.
بهترین راهکار، گفت‌وگوی محترمانه و حل اختلاف از طریق مدیر ساختمان است.

فهرست مطالب
ساعت سکوت در آپارتمان یعنی چه؟
آیا قانون ساعت مشخصی تعیین کرده است؟
چه صداهایی مزاحمت محسوب می‌شوند؟
تعمیرات ساختمان در چه ساعاتی مجاز است؟
اگر همسایه پر سر و صدا باشد چه باید کرد؟
آیا کودکان هم مشمول این قوانین هستند؟
چند راهکار برای جلوگیری از اختلاف

سوالات متداول
ساعت سکوت در آپارتمان یعنی چه؟
عبارت «ساعت سکوت» بیشتر یک اصطلاح عرفی است تا یک عنوان قانونی. منظور از آن، ساعاتی است که اغلب مردم در حال استراحت یا خواب هستند و انتظار دارند محیط زندگی آرام باشد.
در بسیاری از مجتمع‌های مسکونی، این ساعات در آیین‌نامه داخلی ساختمان مشخص می‌شود؛ اما اگر آیین‌نامه‌ای وجود نداشته باشد، عرف جامعه ملاک خواهد بود.
به طور معمول، ساعات 10 شب تا 7 صبح به عنوان زمان استراحت شناخته می‌شود و در بسیاری از مجتمع‌ها، بازه 2 تا 4 بعدازظهر نیز برای استراحت سالمندان، کودکان و افراد شاغل در شیفت شب در نظر گرفته می‌شود.

آیا قانون ساعت مشخصی تعیین کرده است؟
پاسخ کوتاه خیر است.
در قوانین ایران، ماده‌ای وجود ندارد که دقیقاً اعلام کند از ساعت 22 تا 7 صبح ایجاد صدا ممنوع است؛ اما قوانین مختلف از جمله قانون مدنی، قانون مسئولیت مدنی و قانون تملک آپارتمان‌ها بر این اصل تأکید دارند که هیچ شخصی نباید از حق خود به گونه‌ای استفاده کند که موجب سلب آسایش دیگران شود.
به همین دلیل، اگر صدای ایجاد شده به اندازه‌ای باشد که آسایش سایر ساکنان را مختل کند، حتی در ساعات روز نیز ممکن است مصداق مزاحمت باشد.
بنابراین ملاک اصلی، متعارف بودن رفتار است، نه صرفاً ساعت.

چه صداهایی مزاحمت محسوب می‌شوند؟
بسیاری تصور می‌کنند فقط صدای موسیقی بلند تخلف است؛ در حالی که هر صدایی که به طور غیرمتعارف آرامش دیگران را بر هم بزند، می‌تواند مزاحمت محسوب شود.
از جمله:
سوراخ‌کاری و استفاده از دریل در ساعات استراحت
جابه‌جایی وسایل سنگین در نیمه‌شب
کشیدن مداوم میز و صندلی روی کف سرامیکی
صدای بلند تلویزیون یا سیستم صوتی
برگزاری مهمانی‌های پر سر و صدا تا نیمه‌شب
داد و فریاد یا مشاجره
دویدن مداوم کودکان در ساعات استراحت
استفاده از وسایل ورزشی پر سر و صدا داخل واحد

تعمیرات منزل را چه زمانی انجام دهیم؟
یکی از بیشترین شکایت‌ها در ساختمان‌ها مربوط به تعمیرات است.
اگر قصد بازسازی یا نصب کابینت دارید، بهتر است:
قبل از شروع کار، مدیر ساختمان را مطلع کنید.
همسایه‌ها را از زمان تعمیرات آگاه کنید.
تعمیرات را به روزهای کاری موکول کنید.
از انجام عملیات پر سر و صدا در ساعات ابتدایی صبح، هنگام استراحت ظهر و ساعات پایانی شب خودداری کنید.
این کار علاوه بر رعایت حقوق همسایگان، از ایجاد تنش جلوگیری می‌کند.

آیا مهمانی گرفتن ممنوع است؟
خیر.
هر مالک یا مستأجر حق دارد از منزل خود استفاده متعارف داشته باشد و مهمانی برگزار کند.
اما اگر مهمانی تا نیمه‌شب ادامه پیدا کند، موسیقی با صدای بلند پخش شود یا رفت‌وآمدها موجب سلب آسایش سایر ساکنان گردد، موضوع از یک استفاده معمولی خارج شده و می‌تواند باعث اعتراض همسایه‌ها شود.
بهترین کار این است که اگر قرار است مراسمی برگزار کنید، پیش از آن همسایه‌های مجاور را مطلع کنید.

اگر همسایه پر سر و صدا باشد چه کنیم؟
بسیاری از اختلافات با یک گفت‌وگوی محترمانه حل می‌شوند.
پیشنهاد می‌شود مراحل زیر را طی کنید:
مرحله اول؛ گفت‌وگوی دوستانه
ممکن است همسایه اصلاً متوجه میزان صدای ایجادشده نباشد.
مرحله دوم؛ اطلاع به مدیر ساختمان
اگر مشکل ادامه داشت، موضوع را با مدیر ساختمان مطرح کنید تا از طریق تذکر یا جلسه هیئت‌مدیره پیگیری شود.
مرحله سوم؛ ثبت در صورتجلسه
در صورت تکرار، بهتر است موضوع به صورت مکتوب در سوابق ساختمان ثبت شود.
مرحله چهارم؛ مراجعه به مراجع قانونی
اگر تمامی راهکارهای دوستانه بی‌نتیجه بود و مزاحمت به صورت مستمر ادامه داشت، امکان پیگیری از طریق مراجع قانونی وجود دارد.

آیا صدای بازی کودکان هم تخلف است؟
یکی از سوالات رایج ساکنان همین موضوع است.
پاسخ این است که بازی کردن کودک ذاتاً تخلف نیست.
کودکان حق بازی دارند؛ اما والدین نیز وظیفه دارند از ایجاد سر و صدای غیرمتعارف، به‌ویژه در ساعات استراحت، جلوگیری کنند.
استفاده از کفپوش مناسب، فرش و آموزش رفتار آپارتمان‌نشینی به کودکان، بسیاری از این مشکلات را کاهش می‌دهد.
چند راهکار ساده برای داشتن ساختمانی آرام
زیر پایه صندلی‌ها محافظ نمدی نصب کنید.
از دمپایی نرم در منزل استفاده کنید.
هنگام جابه‌جایی وسایل، آن‌ها را روی زمین نکشید.
تعمیرات را در ساعات مناسب انجام دهید.
صدای تلویزیون را متناسب با محیط تنظیم کنید.
در زمان مهمانی، پنجره‌ها را ببندید.
پیش از برگزاری مراسم، همسایه‌ها را مطلع کنید.
در صورت ایجاد مزاحمت ناخواسته، از همسایه‌ها عذرخواهی کنید.

باور اشتباه
«داخل خانه خودم هر کاری بخواهم انجام می‌دهم.»

این جمله از رایج‌ترین باورهای نادرست آپارتمان‌نشینی است. مالکیت یک واحد به معنای آزادی مطلق نیست. همان‌گونه که هیچ همسایه‌ای حق ورود بدون اجازه به واحد شما را ندارد، شما نیز حق ندارید با رفتار خود آسایش دیگران را سلب کنید. زندگی آپارتمانی بر پایه تعادل میان حقوق فردی و حقوق جمعی شکل گرفته است.

سوالات متداول

آیا می‌توان شب‌ها لباسشویی یا جاروبرقی روشن کرد؟
اگر صدای دستگاه به واحدهای دیگر منتقل شود و موجب سلب آسایش همسایگان شود، بهتر است از انجام این کار در ساعات استراحت خودداری کنید.

آیا مدیر ساختمان می‌تواند ساعت سکوت تعیین کند؟
بله. در صورت تصویب مقررات داخلی ساختمان یا تصمیم مجمع عمومی، ساعات مشخصی برای انجام تعمیرات یا رعایت سکوت تعیین می‌شود و ساکنان باید آن را رعایت کنند.

اگر همسایه دائماً سر و صدا ایجاد کند چه باید کرد؟
ابتدا با گفت‌وگوی دوستانه، سپس از طریق مدیر ساختمان و در صورت تداوم، از مسیرهای قانونی موضوع را پیگیری کنید.

آیا مستأجر هم موظف به رعایت این قوانین است؟
بله. مقررات آپارتمان‌نشینی برای همه ساکنان، اعم از مالک، مستأجر یا استفاده‌کننده از واحد، لازم‌الرعایه است.

جمع‌بندی
بخش قابل توجهی از اختلافات میان همسایه‌ها نه به دلیل مسائل مالی، بلکه به علت رعایت نکردن آرامش و حقوق متقابل ایجاد می‌شود. رعایت چند اصل ساده مانند انتخاب زمان مناسب برای تعمیرات، کنترل صدای وسایل صوتی، اطلاع‌رسانی قبل از برگزاری مهمانی و احترام به ساعات استراحت، می‌تواند محیطی آرام و دلپذیر برای همه ساکنان ایجاد کند. آپارتمان‌نشینی موفق، بیش از آنکه به قوانین وابسته باشد، به فرهنگ احترام متقابل و مسئولیت‌پذیری شهروندان بستگی دارد.

منابع
قانون تملک آپارتمان‌ها مصوب 1343 و اصلاحات بعدی.
آیین‌نامه اجرایی قانون تملک آپارتمان‌ها.
قانون مدنی جمهوری اسلامی ایران (مواد مربوط به منع اضرار به غیر و حقوق همسایگی).
قانون مسئولیت مدنی جمهوری اسلامی ایران.
رویه‌های مدیریت مجتمع‌های مسکونی و دستورالعمل‌های مرتبط با اداره ساختمان‌ها.

«شما بپرسید، ساختمان نگار پاسخ می‌دهد»