مسدودی حساب متقاضیان نهضت ملی مسکن؛ تکلیف آورده چه می‌شود؟

به گزارش ساختمان نگار ،در حالت عادی، حساب متقاضی برای واریز آورده و انجام فرآیند بانکی طرح ایجاد می‌شود؛ اما دستور قضایی می‌تواند مستقل از ماهیت حساب، موجب مسدودی آن شود. مقررات بانکی نیز حساب «فعال-مسدود» و «راکد-مسدود» را به‌عنوان وضعیت‌های قابل ثبت در سامانه‌های بانکی به رسمیت می‌شناسد

برای عضویت در کانال بله در لینک زیر عضو شوید:

https://ble.ir/nehzatemelimaskanksh

(( از مهندس و پیمانکار تا مصالح، تجهیزات، خدمات و پروژه‌های ساختمانی در سراسر ایران))

 1. آیا می‌توان مسدودی حساب را رفع یا محدود کرد؟
بله، اما رفع مسدودی توسط بانک انجام نمی‌شود مگر اینکه مرجع صادرکننده دستور قضایی، دستور رفع یا اصلاح مسدودی را صادر کند. بانک مکلف است دستور قضایی را اجرا کند و مقررات بانکی نیز وضعیت حساب مسدودشده به دستور مرجع قضایی را به رسمیت شناخته است. 
بنابراین اگر حساب برای بدهی، اجرای حکم، تأمین خواسته یا موضوع کیفری مسدود شده باشد، متقاضی باید ابتدا مشخص کند:
کدام شعبه یا مرجع قضایی دستور را صادر کرده؟
 شماره پرونده چیست؟
مبلغ مسدودی چقدر است؟
آیا کل حساب مسدود شده یا فقط مبلغ مشخصی؟
علت قانونی توقیف چیست؟
در مواردی که مسدودی مربوط به اجرای محکومیت مالی است، مسیر اصلی از اجرای احکام پرونده می‌گذرد.

 2. آیا می‌توان آورده نهضت ملی را از حساب دیگری پرداخت کرد؟
این موضوع را باید بین دو حالت تفکیک کرد.
اگر سامانه نهضت ملی مسکن یا بانک عامل، برای متقاضی **شناسه واریز یا حساب مشخصی** تعیین کرده باشد، صرفاً انتقال پول به یک حساب شخصی دیگر الزاماً به معنی پرداخت معتبر آورده نیست.
اما اگر بانک عامل امکان واریز از حساب دیگر را از طریق شناسه/درگاه مربوطه فراهم کند، ممکن است پرداخت از حساب دیگری انجام شود.

نکته مهم این است که مسدود بودن حساب شخصی متقاضی لزوماً به معنای ممنوعیت استفاده از منابع مالی متعلق به او در همه حساب‌ها نیست؛ مسئله اصلی این است که آیا دستور قضایی فقط یک حساب را توقیف کرده یا به‌صورت قانونی وجوه حساب‌های متعدد او را هدف قرار داده است. در نظام اجرای احکام، امکان شناسایی و توقیف حساب‌های بانکی محکوم‌علیه وجود دارد. 
بنابراین بهتر است متقاضی قبل از واریز، از بانک عامل پروژه تأیید کتبی یا قابل استناد بگیرد که پرداخت از حساب دیگر پذیرفته می‌شود.

 3. اگر به دلیل مسدودی نتواند در مهلت مقرر آورده را پرداخت کند، تکلیف چیست؟

این قسمت بسیار مهم است.
در طرح نهضت ملی مسکن، پرداخت سهم آورده متقاضی یکی از الزامات ادامه فرآیند است و وزارت راه و شهرسازی در اطلاع‌رسانی‌های رسمی، عدم تکمیل آورده در مهلت مقرر را از عوامل حذف متقاضی اعلام کرده است. 

اما بین این دو وضعیت تفاوت جدی وجود دارد:

عدم پرداخت به دلیل ناتوانی مالی
با

عدم پرداخت به دلیل مسدودی قضایی خارج از اراده متقاضی

متقاضی باید بلافاصله موضوع را به اداره راه و شهرسازی/اداره‌کل بنیاد مسکن یا دستگاه متولی پروژه و بانک عامل اعلام کند و مستندات مسدودی را ارائه دهد.

پیشنهاد عملی این است که درخواست شود:

«با توجه به مسدودی حساب متقاضی به موجب دستور قضایی و خارج از اراده وی، مهلت تکمیل آورده تمدید شده و تا تعیین تکلیف قضایی، از حذف متقاضی جلوگیری شود.»

این درخواست به خودی خود حق قطعی برای تمدید ایجاد نمی‌کند؛ پذیرش آن بستگی به ضوابط پروژه، دستگاه متولی و تصمیم مرجع مربوط دارد.

4. آیا وزارت راه یا بانک عامل باید این وضعیت را در پرونده متقاضی لحاظ کند؟
بهتر است موضوع حتماً به صورت رسمی در پرونده ثبت شود.

چرا؟

زیرا بعداً اگر متقاضی به علت عدم واریز از پروژه حذف شود، اثبات اینکه در مهلت مقرر به علت یک مانع قضایی امکان استفاده از حساب را نداشته، بسیار ساده‌تر خواهد بود؛ مشروط به اینکه مستندات از قبل ارائه شده باشد.
بنابراین متقاضی نباید فقط تلفنی اطلاع بدهد.

حداقل این مدارک را ارائه کند:

1. نامه یا گواهی بانک درباره مسدودی
2. تصویر دستور قضایی یا مشخصات پرونده
3. شماره ملی و شماره پرونده نهضت ملی
4. آخرین اخطار پرداخت آورده
5. درخواست کتبی برای تمدید مهلت
6. درخواست ثبت موضوع در پرونده متقاضی

 5. اگر حساب متعلق به متقاضی، همسر یا شخص دیگری باشد چه تفاوتی دارد؟
تفاوت بسیار مهم است.
الف) حساب به نام خود متقاضی باشد
اگر دادگاه حساب متقاضی را به عنوان محکوم‌علیه توقیف کرده باشد، اصل بر اجرای دستور قضایی است. اینکه پول داخل حساب قرار است برای آورده نهضت ملی مسکن مصرف شود، به‌تنهایی باعث مصونیت آن از توقیف نمی‌شود.
ب) حساب به نام همسر باشد
صرف اینکه همسر متقاضی است، به این معنی نیست که حساب او خودبه‌خود باید بابت بدهی متقاضی توقیف شود. اگر حساب متعلق به شخص دیگری باشد، موضوع مالکیت وجه اهمیت پیدا می‌کند.
ج) حساب شخص ثالث باشد
اگر وجه واقعاً متعلق به شخص ثالث باشد، ولی به هر دلیل به عنوان مال محکوم‌علیه توقیف شده باشد، شخص ثالث می‌تواند حسب مورد نسبت به توقیف اعتراض و مالکیت خود را اثبات کند.
بنابراین در این حالت باید بین مالک حساب و مالک واقعی وجه تفکیک کرد.

 6. آیا مسدودی حساب می‌تواند باعث حذف متقاضی از نهضت ملی مسکن شود؟

به صورت خودکار نمی‌توان گفت مسدودی قضایی مساوی حذف است.
اما اگر متقاضی در مهلت تعیین‌شده آورده را تکمیل نکند و دستگاه متولی نیز برای این وضعیت استثنایی تمدید مهلت یا راهکار دیگری را نپذیرد، عدم تکمیل آورده می‌تواند در فرآیند تعیین تکلیف متقاضی مؤثر باشد. وزارت راه قبلاً نیز اعلام کرده که عدم تکمیل وجه در مهلت مقرر می‌تواند به حذف از سامانه منجر شود. 
بنابراین مهم‌ترین اقدام، جلوگیری از ثبت شدن وضعیت متقاضی به عنوان «عدم واریز/عدم تکمیل آورده» بدون توضیح است.

یک نکته بسیار مهم درباره «حساب نهضت ملی»
اگر منظور شما از «حساب مسدود» حسابی است که خودِ بانک برای آورده نهضت ملی مسکن ایجاد کرده و متقاضی حق برداشت آزاد از آن را ندارد، این با حسابی که دادگاه مسدود کرده کاملاً متفاوت است.
در طرح، سهم آورده متقاضی به حساب مربوط به پروژه واریز می‌شود و سازوکار استفاده از این وجوه با حساب شخصی عادی تفاوت دارد. 
اما اگر منظورتان دقیقاً این است که:
دادگاه حساب بانکیِ مربوط به آورده نهضت ملی مسکن را توقیف کرده است
آن‌وقت موضوع بسیار حساس‌تر می‌شود و باید مشخص شود **حساب به نام چه کسی است، پول متعلق به چه کسی است و دستور دادگاه دقیقاً چه چیزی را توقیف کرده است.**

 اگر پرونده شما مربوط به کرمانشاه و پروژه نهضت ملی است
در این صورت می‌توانم مرحله بعد را دقیق‌تر بررسی کنم و حتی برایتان یک متن رسمی خطاب به رئیس اجرای احکام/دادگاه و یک متن خطاب به اداره‌کل راه و شهرسازی یا بانک عامل تنظیم کنم که در آن استدلال شود مسدودی قضایی نباید باعث از دست رفتن فرصت و امتیاز متقاضی در پروژه شود.

منابع و مراجع
قوانین و مقررات مرتبط با اجرای احکام مدنی و توقیف حساب‌های بانکی
نظریات مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضائیه درباره توقیف حساب بانکی محکوم‌علیه و حدود توقیف وجوه
اطلاع‌رسانی‌ها و اظهارات رسمی وزارت راه و شهرسازی درباره پرداخت آورده متقاضیان و آثار عدم تکمیل وجه در طرح‌های حمایتی مسکن
مقررات و دستورالعمل‌های مربوط به حساب‌های بانکی، اجرای دستورات قضایی و فرآیندهای بانکی
اطلاعات و ضوابط اعلامی سامانه و دستگاه متولی پروژه نهضت ملی مسکن
سلب مسئولیت

این مطلب با هدف آگاهی و اطلاع‌رسانی عمومی تهیه شده و به منزله مشاوره حقوقی، نظر قضایی یا ارائه راهکار قطعی برای یک پرونده خاص نیست. وضعیت هر متقاضی، با توجه به علت مسدودی حساب، مفاد دستور قضایی، نوع پرونده، بانک عامل، شرایط پروژه و مقررات حاکم ممکن است متفاوت باشد.

بنابراین متقاضیان در صورت مواجهه با مسدودی حساب یا احتمال حذف از پروژه، باید مفاد دستور قضایی و وضعیت پرونده خود را از مرجع صادرکننده دستور، اجرای احکام، بانک عامل و دستگاه متولی پروژه استعلام کنند و در صورت نیاز از مشاوره وکیل یا کارشناس حقوقی بهره بگیرند.

همچنین مطالب این گزارش نباید به‌عنوان تضمین رفع مسدودی حساب، تمدید مهلت پرداخت آورده یا جلوگیری قطعی از حذف متقاضی تلقی شود. تصمیم نهایی در هر پرونده تابع قوانین، مقررات و دستورات مراجع ذی‌صلاح است.