راهنمای جامع متقاضیان طرح نهضت ملی مسکن؛ قسمت دوازدهم انصراف از نهضت ملی مسکن؛ آورده متقاضی چه می‌شود و پول چه زمانی برمی‌گردد؟

در ادامه بخش های قبلی ، ساختمان نگار تلاش کرده است با همکاری مهندس سجاد امینی معاون مسکن و ساختمان اداره کل راه و شهرسازی استان کرمانشاه،مهم‌ترین پرسش‌های متقاضیان را با زبانی ساده و بر پایه قوانین و رویه‌های رایج پاسخ دهد تا مخاطبان بتوانند با آگاهی بیشتری روند پرونده خود را دنبال کنند:

برای عضویت در کانال بله در لینک زیر عضو شوید:

https://ble.ir/nehzatemelimaskanksh

از مهندس و پیمانکار تا مصالح، تجهیزات، خدمات و پروژه‌های ساختمانی در سراسر ایران

به گزارش ساختمان نگار، آیا انصراف از نهضت ملی مسکن امکان‌پذیر است؟

یکی از ابهامات متقاضیان این است که آیا پس از چند سال حضور در پروژه، امکان انصراف وجود دارد یا خیر.
بر اساس اعلام حبیب‌الله طاهرخانی، معاون مسکن و ساختمان وزیر راه و شهرسازی، اصل انصراف از نهضت ملی مسکن امکان‌پذیر است و منعی برای آن اعلام نشده است. وی همچنین تأکید کرده بود که دستگاه‌های متولی باید وجوه پرداختی متقاضیان انصراف‌دهنده را در اسرع وقت بازگردانند.
بنابراین، متقاضی نباید تصور کند که صرفاً به دلیل گذشت زمان یا پرداخت بخش قابل‌توجهی از آورده، دیگر امکان تعیین تکلیف درخواست خود را ندارد.
البته «امکان انصراف» به این معنا نیست که متقاضی باید بدون بررسی شرایط پروژه، پرونده خود را کنار بگذارد. تصمیم به انصراف می‌تواند آثار مالی و اداری داشته باشد و بهتر است پیش از ثبت درخواست، وضعیت دقیق پرونده از مرجع رسمی استعلام شود.

آورده پرداخت‌شده متقاضی چه می‌شود؟
مهم‌ترین دغدغه متقاضیان همین موضوع است.
آورده، مبالغی است که متقاضی مطابق اعلام دستگاه متولی پروژه در مراحل مختلف برای اجرای پروژه پرداخت می‌کند. در صورت انصراف، اصل موضوع بر تعیین تکلیف وجوه پرداختی و بازگرداندن آن به متقاضی است.
با این حال، نباید یک عدد یا زمان ثابت را برای تمام پروژه‌های نهضت ملی مسکن در سراسر کشور در نظر گرفت؛ زیرا پروژه‌ها از نظر مرحله ساخت، قرارداد، وضعیت مالی، بانک عامل و فرآیند اجرایی یکسان نیستند.
به همین دلیل، متقاضی باید وضعیت پرونده خود را از اداره کل راه و شهرسازی، شرکت عمران شهر جدید یا دستگاه متولی پروژه مربوطه پیگیری کند.

آیا پول متقاضی همان روز برگردانده می‌شود؟
یکی از اشتباهات رایج، برداشت «بازپرداخت فوری» به معنای واریز قطعی وجه در همان روز است.
در اظهارات منتشرشده در مهر 1404، از سوی معاون وزیر راه و شهرسازی بر بازگرداندن وجوه پرداختی «در اسرع وقت» تأکید شده است.
بنابراین بهتر است متقاضی میان «حق دریافت وجه پس از انصراف» و «زمان دقیق واریز وجه» تفاوت قائل شود.
زمان عملی تسویه می‌تواند به مراحل اداری، ثبت انصراف، تعیین تکلیف پرونده و فرآیند مالی پروژه مربوط باشد.

اگر پروژه وارد مراحل ساخت شده باشد چه؟
پیشرفت پروژه، یکی از مواردی است که متقاضی باید هنگام انصراف به آن توجه داشته باشد.
در پروژه‌های نهضت ملی مسکن، منابع مالی از محل آورده متقاضی و تسهیلات بانکی تأمین می‌شود و پرداخت تسهیلات نیز در ارتباط با پیشرفت پروژه انجام می‌شود. صندوق ملی مسکن نیز در توضیح فرآیند تأمین مالی، پرداخت تسهیلات را متناسب با مراحل مختلف پیشرفت فیزیکی پروژه تشریح کرده است.بنابراین پرونده یک متقاضی ممکن است با پرونده فردی که در ابتدای پروژه قرار دارد، از نظر وضعیت مالی و اجرایی متفاوت باشد.
به همین دلیل، قبل از هر اقدامی باید مشخص شود:

چه میزان آورده تاکنون پرداخت شده است؟
پروژه در چه مرحله‌ای قرار دارد؟
وضعیت تسهیلات بانکی پروژه چگونه است؟
پرونده متقاضی در سامانه در چه وضعیتی ثبت شده است؟
مرجع مربوطه برای تسویه چه فرآیندی را تعیین کرده است؟
آیا با انصراف می‌توان امتیاز را به فرد دیگری فروخت؟

اینجا یک نکته بسیار مهم وجود دارد.

انصراف رسمی از پروژه با «فروش امتیاز» یکسان نیست.
بر اساس هشدارهای منتشرشده از سوی مسئولان راه و شهرسازی، خرید و فروش یا واگذاری غیرمجاز امتیاز نهضت ملی مسکن مجاز نیست و متقاضیان نباید برای بازگرداندن بخشی از سرمایه خود، وارد معاملات غیررسمی شوند.
بنابراین اگر متقاضی دیگر قصد ادامه پروژه را ندارد، مسیر امن این است که موضوع را از طریق مرجع رسمی پروژه پیگیری کند، نه اینکه امتیاز خود را در گروه‌ها، کانال‌ها یا آگهی‌های اینترنتی به فرد دیگری واگذار کند.

اگر توان پرداخت آورده را نداریم، حتماً باید انصراف بدهیم؟
خیر؛ این موضوع نیاز به بررسی دارد.
در سال‌های اخیر افزایش هزینه ساخت و فشار تأمین آورده به یکی از مسائل مهم متقاضیان تبدیل شده است. در برخی پروژه‌ها نیز عدم تأمین سهم آورده توسط بخشی از متقاضیان باعث ایجاد مشکل در روند اجرای پروژه شده است.
بنابراین متقاضی‌ای که توان پرداخت یک قسط را ندارد، بهتر است ابتدا درباره وضعیت پروژه، مهلت پرداخت، امکان تعیین تکلیف پرونده و آثار عدم پرداخت از مرجع رسمی سؤال کند.
انصراف باید تصمیمی آگاهانه باشد، نه واکنشی عجولانه به یک پیامک یا یک قسط سنگین.

10 نکته مهم قبل از انصراف از نهضت ملی مسکن

1. ابتدا وضعیت پرونده خود را از مرجع رسمی پروژه استعلام کنید.

2. مجموع دقیق آورده پرداخت‌شده را مشخص و تمام رسیدها را نگهداری کنید.

3. وضعیت تسهیلات بانکی پروژه را بررسی کنید.

4. از زمان و فرآیند رسمی ثبت انصراف مطلع شوید.

5. درباره نحوه تسویه و بازگشت وجه، رسید یا مدرک معتبر دریافت کنید.

6. تصور نکنید «بازگشت وجه در اسرع وقت» الزاماً به معنای واریز در همان روز است.

7. پیش از انصراف، وضعیت پیشرفت واقعی پروژه را بررسی کنید.

8. برای فروش یا انتقال امتیاز به افراد ناشناس اعتماد نکنید.

9. به پیام‌ها و وعده‌های گروه‌ها و کانال‌های غیررسمی به‌عنوان مرجع قانونی تکیه نکنید.

10. پس از ثبت انصراف، مستندات مربوط به تعیین تکلیف پرونده و وجه پرداختی را حفظ کنید.

یک سؤال مهم: اگر بعداً پشیمان شویم چه؟
این یکی از مهم‌ترین نکاتی است که متقاضی باید قبل از ثبت انصراف بررسی کند.
انصراف نباید به‌عنوان یک تصمیم موقت و بدون پیامد در نظر گرفته شود. اینکه فرد پس از انصراف بتواند مجدداً در همان پروژه یا طرح دیگری وارد فرآیند شود، تابع شرایط و مقررات زمان درخواست و وضعیت واجد شرایط بودن او خواهد بود.
بنابراین اگر دلیل انصراف فقط مشکل موقت مالی است، بهتر است متقاضی ابتدا درباره راه‌های تعیین تکلیف وضعیت خود سؤال کند و سپس تصمیم نهایی بگیرد.

جمع‌بندی
انصراف از نهضت ملی مسکن برای متقاضیانی که دیگر امکان ادامه مشارکت ندارند، موضوعی قابل پیگیری است و طبق اعلام معاون مسکن و ساختمان وزارت راه و شهرسازی، اصل انصراف امکان‌پذیر بوده و بازگرداندن وجوه پرداختی متقاضیان انصراف‌دهنده مورد تأکید قرار گرفته است.
اما نکته مهم این است که متقاضی نباید صرفاً بر اساس گفته دیگران تصمیم بگیرد. میزان آورده پرداخت‌شده، وضعیت پروژه، تسهیلات بانکی، مرحله اجرایی و فرآیند اداری هر پرونده می‌تواند متفاوت باشد.
از سوی دیگر، انصراف رسمی را نباید با خرید و فروش یا واگذاری غیررسمی امتیاز اشتباه گرفت؛ مسئولان راه و شهرسازی نسبت به چنین معاملات غیرقانونی هشدار داده‌اند.
در نهایت، بهترین اقدام برای متقاضی این است که قبل از ثبت انصراف، وضعیت مالی و حقوقی پرونده خود را از مرجع رسمی پروژه دریافت و تمام مستندات پرداختی خود را حفظ کند.

سوالات متداول

سؤال 1: آیا انصراف از نهضت ملی مسکن امکان‌پذیر است؟
بله؛ طبق اعلام معاون مسکن و ساختمان وزارت راه و شهرسازی، اصل انصراف امکان‌پذیر است.

سؤال 2: آیا آورده پرداختی متقاضی پس از انصراف برگردانده می‌شود؟
بازگرداندن وجوه پرداختی متقاضیان انصراف‌دهنده مورد تأکید وزارت راه و شهرسازی قرار گرفته است؛ جزئیات و فرآیند اجرایی باید از مرجع رسمی پروژه پیگیری شود.

سؤال 3: پول چه زمانی به حساب متقاضی برمی‌گردد؟
اعلام رسمی مورد استناد، بر بازگرداندن وجه «در اسرع وقت» تأکید دارد؛ بنابراین نمی‌توان یک زمان ثابت برای تمام پروژه‌ها اعلام کرد.

سؤال 4: آیا می‌توانم امتیاز نهضت ملی مسکن را به شخص دیگری بفروشم؟
واگذاری و خریدوفروش غیرمجاز امتیاز مورد تأیید مقررات نیست و مسئولان راه و شهرسازی درباره معاملات غیررسمی هشدار داده‌اند.

سؤال 5: اگر فقط مشکل مالی دارم، آیا حتماً باید انصراف بدهم؟
خیر. بهتر است ابتدا شرایط پروژه، مهلت پرداخت و امکان تعیین تکلیف وضعیت مالی را از مرجع رسمی پروژه بررسی کنید.

«شما بپرسید، ساختمان نگار پاسخ می‌دهد» 

منابع
وزارت راه و شهرسازی / اظهارات معاون مسکن و ساختمان درباره امکان انصراف و بازگشت وجوه، منتشرشده در مهر 1404.
صندوق ملی مسکن؛ اطلاعات مربوط به تأمین مالی و پرداخت مرحله‌ای تسهیلات پروژه‌ها.
گزارش درباره هشدار راه و شهرسازی نسبت به خرید و فروش غیرقانونی امتیاز نهضت ملی مسکن.
گزارش درباره وضعیت متقاضیان غیرموثر و آثار عدم تأمین آورده بر پروژه‌ها.
سلب مسئولیت

این مطلب با هدف اطلاع‌رسانی و افزایش آگاهی متقاضیان تهیه شده است. مقررات، فرآیند اجرایی و نحوه تسویه ممکن است با توجه به پروژه، شهر، دستگاه متولی و آخرین دستورالعمل‌های ابلاغی متفاوت باشد. متقاضیان برای تصمیم‌گیری درباره انصراف، بازگشت آورده یا تعیین تکلیف پرونده خود، آخرین وضعیت را از مراجع رسمی و دستگاه متولی پروژه استعلام کنند. ساختمان نگار مسئولیتی نسبت به تصمیمات مالی یا حقوقی اتخاذشده بر اساس این مطلب ندارد.